Producent / Dystr.
Paliwo
Cena od
Cena do
Państwo
Województwo

Pelet

Pelet drzewny

Pelety (pellets) to przetworzone odpady drzewne (trociny, wióry, zrębki), sprasowane pod wysokim ciśnieniem. Proces ten zachodzi bez udziału jakichkolwiek dodatkowych lepiszczy, dzięki obecności ligniny w drewnie. Lignina jest złożonym związkiem chemicznym odgrywającym rolę kleju pomiędzy poszczególnymi komórkami, włóknami celulozowymi.

Skład Drewno iglaste Drewno liściaste
Celuloza 55 % 45 %
Lignina 30 % 25 %
Hemiceluloza 10 % 20 %
Żywice, gumy 4,5 % 9,5 %
Związki mineralne 0,5 % 0,5 %
Przeciętny skład chemiczny drewna

Do produkcji pelet wykorzystuje się zarówno drewno liściaste, jak i iglaste. Zazwyczaj, drewno iglaste stanowi ok. 70% wykorzystywanego surowca, drewno liściaste resztę. Gatunki drzew twardych, jak np. buk, mają niższą zawartość ligniny (ale wyższą wartość opałową), niż drzewa miękkie, jak popularny świerk. Odpady pochodzące z różnych gatunków drzew miesza sie ze sobą starannie, aby zapewnić jednorodną zawartość ligniny.

Uformowane pelety to granulki o średnicy 6-25 mm i długości kilku centymetrów ( 4-5 średnic). Charakteryzują się niską zawartością wilgoci (8-12%), popiołu (ok. 0,5%) i innych związków szkodliwych dla środowiska oraz wysoką wartością opałową (17-18 MJ/kg).

Średnica 6 - 12 mm
Długość 4 – 5 średnic
Gęstość nasypowa 500 – 600 kg / m3
Zawartość wilgoci 8 – 12 %
Zawartość popiołu < 0,5 %
Zawartość części drobnych < 1,5 %
Wartość opałowa/strong> 17 – 18 MJ / kg
Zawartość siarki ≤ 0,08 %
Zawartość chlorków ≤ 0,03 %
Cechy fizyko-chemiczne pelet

ZALETY PALIWA
  • Łatwe, czyste i bezpieczne w użytkowaniu,
  • ekonomiczne w stosunku do innych paliw,
  • korzystne dla środowiska (jego spalanie nie powoduje emisji CO2, ilość tego gazu uwalniana do środowiska w procesie spalania jest równa ilości pobranej przez spalaną roślinę w czasie wzrostu)
  • łatwe w dystrybucji i przechowywaniu
[ kg / t ] Pelety Węgiel
SO2 0,126 16
NO2 0,775 1
CO2 0 2000
pyły 0,09 22,5
Porównanie emisyjności paliw

ATRAKCYJNOŚĆ CENOWA
Pelety są jednym z tańszych wykorzystywanych paliw. Pod względem ceny korzystniejsze jest tylko drewno kawałkowe i węgiel, jednakże komfort ich użytkowania jest nieporównywalnie mniejszy.


Rysunek 1 – Zmiana cen za jednostkę energii (1GJ) pozyskiwanej w różnych paliw (na podstawie danych opublikowanych przez Bałtycką Agencję Poszanowania Energii

Cechy dobrego paliwa
Kluczowe znaczenie dla sprawnej pracy instalacji grzewczej ma jakość spalanego paliwa. Dopóki kocioł grzeje prawidłowo, nikt nie zastanawia się nad parametrami zakupionego granulatu, kryterium wyboru staje się cena. Gorzej, jeśli pracy kotła towarzyszą problemy: nadmierne zużycie paliwa, zbyt duża ilość popiołu, szlakowanie się popiołu i zapychanie palnika.

Minimalne warunki, jakie powinny spełniać pelety produkowane z odpadów drzewnych to:
  • zapach palonego drewna wydzielany w czasie spalania (inny zapach może świadczyć o obecności niepożądanych dodatków lub zanieczyszczeń)
  • kolor czystego drewna (barwa jest zależna od gatunku drewna wykorzystywanego do produkcji, ciemniejszy kolor może być również spowodowany zbyt intensywnym osuszaniem surowca (nie należy bezpośrednio wiązać ciemniejszej barwy z gorszą jakością pelet, ważne natomiast jest aby granulki nie zawierały drobin o kolorze innym niż drewno, których źródłem mogą być farby, laminaty, plastik)
  • ciężar właściwy powinien wynosić ok. 0,60- 0,70 kg/l (wartość ta zależy od siły z jaką pelety były prasowane)
  • zawartość wody < 12% (jeżeli wartość ta jest przekroczona pelety bardzo łatwo się rozpadają)
  • jak najmniejsza ilość pyłów i brak sztucznych dodatków


Zmienna, czasem zbyt niska, jakość pelet jest przyczyną problemów użytkowników instalacji spalających granulat. Nie zawsze są oni w stanie doszukać się związku przyczynowo- skutkowego między wyborem określonego producenta paliwa a awarią urządzenia grzewczego. Przed problemami mają chronić użytkowników instalacji grzewczych spalających pelety normy jakościowe, precyzujące odpowiednie cechy fizyczno-chemiczne paliwa.



Porównanie norm certyfikatów dla peletu drzewnego

ÖNORM M 7135, DIN 51731, DIN plus (certyfikat), SS 18 71 20 /1Grupa



     
Pelet - kryteria jakości Jednostki ÖNorm M 7135 DIN 51731 EN 14961-2:2011, A1 DIN plus edycja
lipiec 2010
SS 187120 1 grupa
Średnica mm 4≤d<10 (6) 4≤d<10 (6) 6±1; 8±1  6±1; 8±1 4≤d<10 (6)
Długość mm 5 x D (3) <50 3,15≤L≤40 3,15≤L≤40 4 x D (5)
Gęstość   kg/dm³   >1,12   1,0<Gęstość<1,4   Gęstość nasypowa ≥ 600 kg/m³ Gęstość nasypowa ≥ 600 kg/m³ Gęstość nasypowa ≥ 600 kg/m³
Popiół % <0,5 (1)(7) <1,50 ≤0,7 ≤0,7 <0,07
Wilgotność % <10 <12 ≤10 ≤10 <10
Wilgotność przy dostawie % brak ustaleń brak ustaleń brak ustaleń  brak ustaleń <10
Wartość opałowa MJ/kg >18 (1) 17,5 16,5≤Q≤19 16,5≤Q≤19  ≥16,9
Ścieralność % <2,3 - ≤2,5 ≤2,5 <0,03
Ilość pyłu w worku % brak ustaleń brak ustaleń ≤1  worki do 20kg: ≤0,5%,
worki większe
i pelet luzem: ≤1%
 
Dodatki ułatwiające % <2 (8) (4)   2 (8) Ilość i rodzaj
Prasowanie               ≤2 (8)       muszą być określone
Temperatura oC brak ustaleń brak ustaleń   musi być podana Temperatura
Topnienia popiołu               powinna być podana       początkowa musi być określona
Siarka % <0,04 (1) <0,08 ≤0,03 (1) ≤0,03 (1) <0,08
Azot % <0,3 (1) <0,3 ≤0,3 (1) ≤0,3 (1) brak ustaleń
Chlor % <0,02 (1) <0,03 ≤0,02 (1) ≤0,02 (1) <0,03
Arsen mg/kg brak ustaleń <0,08 ≤1  ≤1  brak ustaleń
Ołów mg/kg brak ustaleń <10 ≤10  ≤10  brak ustaleń
Chrom mg/kg brak ustaleń <8 ≤10  ≤10  brak ustaleń
Kadm mg/kg brak ustaleń <0,5 ≤0,5  ≤0,5  brak ustaleń
Miedź mg/kg brak ustaleń <5 ≤10  ≤10  brak ustaleń
Rtęć mg/kg brak ustaleń <0,05 ≤0,1  ≤0,1  brak ustaleń
Cynk mg/kg brak ustaleń <100 ≤100  ≤100  brak ustaleń
Halogeny mg/kg brak ustaleń <3 brak ustaleń brak ustaleń   


1) Suchej masy
2) Wolny od wody i popiołu
3) Nie więcej niż 20% peletów może mieć długość do 7,5 x średnica
4) DIN zakazuje stosowania dodatków. Ten zakaz nie jest ważny dla małych systemów grzewczych
5) W magazynie producenta
6) Tolerancja w różnicach średnicy ± 10 %
7) Dopuszczona może być zawartość popiołu do 0,8%, jeśli jest ona naturalnie wyższa, specyficzna dla danego gatunku drewna
8) Dopuszczone są tylko naturalne dodatki z biomasy


Co opisują normy?

Najogólniej można powiedzieć, że każda norma to zbiór wartości krytycznych ustalonych dla wybranych właściwości fizyko-chemicznych peletów wraz z rygorystycznie określoną procedurą ich testowania. Ten zbiór wartości i procedur nie jest przypadkowy. Każdorazowo, w trakcie tworzenia normy, do ustaleń dochodzi w trakcie wielu dyskusji, sporów i analiz uwzględniających z jednej strony wymagania rynku, z drugiej ekologię, z trzeciej możliwości testowania. Różnice między normami są konsekwencją tych rozstrzygnięć. Zwykle sprowadzają się do przyjęcia odmiennych wartości krytycznych dla poszczególnych właściwości peletów, przy czym dobór samych właściwości w nich uwzględnianych, jak i technik ich pomiaru, nie zawsze się pokrywa. Najczęściej normy odnoszą się do opisu dopuszczalnych wymiarów peletu (średnicy i długości), ustalają jego minimalną gęstość, trwałość (ścieralność), wartość opałową, dopuszczalną zawartość pyłu, popiołu, wody (wilgotności), oraz wybranych pierwiastków (zwykle azotu, siarki i chloru). Określać również mogą rodzaj surowca oraz ilość ewentualnych domieszek. Zasadniczym celem każdej normy jest ustalenie standardów wykonania i jakości peletów z wyznaczeniem progu dopuszczalnych zanieczyszczeń i wartości kalorycznej paliwa. Normy i procedury kontrolne chronić powinny przed dopuszczaniem do produkcji peletów z takich surowców jak: płyty paździerzowe, trociny z elementów lakierowanych, trociny zawierające domieszki klejów lub olejów podnoszących kaloryczność. Powinny kontrolować poziom dosypywania wszelkich wypełniaczy. Pelety drzewne to z założenia czyste drewno, bez domieszek z innej biomasy. Choć i dla takich peletów jest miejsce na rynku. Rzecz w tym, żeby klient wiedział co kupuje, a producent co produkuje.

EUROPEJSKIE NORMY PELETÓW DRZEWNYCH

Jeśli ktoś się spodziewa, że jest jedna norma to jest w błędzie. Trwają wprawdzie prace nad standaryzacją peletów i stworzeniem norm europejskich, obowiązujących we wszystkich krajach Unii, lecz niestety jeszcze takiej normy, czy też norm nie ma. W tej chwili na rynku europejskim, a tym bardziej światowym (na przykład amerykańskie ASTM), nie przyjęto jeszcze jednoznacznych rozstrzygnięć ustalających wymagania jakościowe peletów. Powoduje to nieco zamieszania i dezorientacji u klientów. Jednocześnie powstające w poszczególnych krajach normy, różnią się wymaganiami. Spośród krajów Unii własne normy wypracowały jedynie Austria, Niemcy, Szwecja oraz Włochy. Pozostałe kraje czekają już w zasadzie na opracowanie wspólnej normy europejskiej. Czekają już w tej chwili stanowczo za długo. Prace prowadzone przez Komitet Techniczny (TC 335) Europejskiego Komitetu Standaryzacji (CEN) dotyczą uporządkowania analizy i kontroli wszystkich rodzajów biopaliw, w tym też peletów. Opracowywane normy staną się obowiązkowe we wszystkich krajach Unii dopiero po trzech latach od chwili ich opublikowania. Minie zatem jeszcze trochę czasu zanim w Europie ujednolicą się oczekiwania, oceny, testy i procedury dotyczące peletów drzewnych. Póki co dominują standardy narodowe, a pelety wędrują z Polski do Włoch, Wielkiej Brytanii, Skandynawii, Francji, Niemiec i innych krajów.

ÖNORM M 7135 austriacka I klasa


Zdecydowanie najbardziej kompleksowe standardy wprowadziła Austria (ON- Östereichische Normungistitut) opracowując bardzo wymagającą wobec jakości peletów ÖNORM M 7135. Jej uzupełnieniem dotyczącym logistyki jest ÖNORM M 7136, a dodatkowe wymagania wobec przechowywania peletów stawia ÖNORM M 7137. Austria jest zdecydowanie najbardziej zaawansowana w kontroli rynku peletów. Jednocześnie postawiła poprzeczkę bardzo wysoko, koncentrując się tylko na peletach pierwszej klasy, zrobionych z czystych trocin bez kory, bardzo kalorycznych (powyżej 18 MJ) i z małą zawartością popiołu (do 0,5%). Poziom wilgotności peletów ustalony jest na średnim poziomie, bo do 10 %, co daje szansę wykorzystania suchych trocin z produkcji drzewnej. Gęstość, jedno z kryterium decydujących o trwałości, od 1,12 kg/dm³, pyłu maksymalnie 2,3% całkowitej wagi. Długość peletów nie może być pięciokrotnie większa od ich średnicy, czyli przy peletach 6-cio milimetrowych długość maksymalnie 30 milimetrów. Pewnym minusem rozwiązania austriackiego jest brak kryteriów dla peletów niższych klas, zrobionych z trocin z pewną zawartością kory. Niestety taki surowiec najczęściej spotykamy w Polsce.

DIN 51731 pelety przemysłowe

Bardzo popularna jest u nas niemiecka norma DIN 51731 opracowana przez DIN CERTCO (Deutsches Institut für Normung). Trzeba tu jasno postawić sprawę, ta norma sprawdza się przy wymaganiach jakościowych dotyczących brykietów i ewentualnie peletów przemysłowych. Natomiast jest zdecydowanie zbyt łagodna w odniesieniu do najbardziej poszukiwanych na rynku peletów do zastosowań w małogabarytowych urządzeniach z automatycznym podawaniem paliwa, takich jak małe kotły, piece wolnostojące, kominki, tj. wszędzie tam gdzie działają delikatne palniki i podajniki. Głównie z powodu dopuszczania zbyt wysokiego poziomu popiołu, bo aż do 1,5%, czyli 3 krotnie więcej niż ÖNORM M 7135. Norma ta pozwala również na dwukrotnie większą zawartość siarki i o połowę większą chloru. Jednocześnie wprowadza do obowiązkowej analizy zawartość w paliwie szeregu pierwiastków, pomijanych w innych normach, takich jak rtęć, ołów, arsen, kadm, chrom, miedź, cynk i halogeny. Nieco niższy jest w niej dolny próg wartości opałowej, bo wynosi 17,5 MJ/kg. Co ciekawe DIN 51723 wprowadza również górny próg wartości opałowej 19,5 MJ/kg. Tym samym wyższe wyniki z perspektywy tej normy będą świadczyły o użyciu kalorycznych domieszek. Podobnie ustalono gęstość, podając dolny i górny próg, od 1 do 1,4 kg/dm³. Wilgotność wyższa niż w ÖNORM M 7135, bo do 12%. Jeśli zatem ktoś odwołuje się do normy DIN 51731 zalecana jest najwyższa ostrożność, bo mogą być kłopoty z paliwem.

SS 18 71 20 szwedzka norma różnicująca klasy peletów

Z drugiej strony, czy się to komuś podoba czy nie, na rynku funkcjonuje kilka klas peletów. Taką możliwość klasyfikowania peletów daje szwedzka norma SS 18 71 20. Wyróżnia ona 3 grupy jakościowe. W najwyższej, 1-szej grupie, wyraźnie ograniczona jest długość peletów do 4 wielkości średnicy ( przy średnicy 6 milimetrów maksymalnie 24 milimetry długości), popiół określony z umiarem do 0,7%, dopuszczona jest stosunkowo niska kaloryczność peletów, bo od 16,9 MJ/kg (4,6 Kwh/kg), gęstość nasypowa od 600 kg/m3, ostro określone jest kryterium trwałości peletów przez ograniczenie maksymalnej ilości pyłu do 0,8% całkowitej wagi peletów (chodzi o drobiny mniejsze od 3 mm). Wilgotność poniżej 10%. Siarka i chlor określona łagodnie tak jak w normie DIN. Kryteria te są konsekwencją przyjęcia przez Szwedów możliwości stosowania domieszek z różnych form biomasy takich jak słoma czy papier. W drugiej grupie znajdują się pelety nieco dłuższe, bo maksymalnie 5-cio krotnie większe od własnej średnicy. Kryterium zawartości popiołu jest bardzo słabe, bo do 1,5% jak w normie DIN. Mniejsza jest także dopuszczalna zawartość pyłu w, peletach bo do 1,5% wagi. Podobnie mniejsza gęstość nasypowa do 500 kg/m3. Pozostałe wartości są takie same jak w 1 klasie. Z kolei w trzeciej grupie najniższej znajdują się pelety z większą zawartością popiołu i pyłu, bo powyżej 1,5%wagi dla każdego z kryteriów. Ustalono tutaj tylko dolny próg. Niższa jest wilgotność do 12% i kaloryczność od 15,1 MJ/kg (4200 Kwh/kg). To już rzeczywiście kryteria dla peletów z biomasy. Ogólnie wadą szwedzkiej normy w odniesieniu do peletów drzewnych jest przyjęcie zbyt niskiego poziomu kaloryczności. Zbyt łagodnie definiuje ona poszczególne klasy peletów. Jednak wszystko wskazuje na to, że to szwedzkie normy ukształtują standardy europejskie.

NORMY, CERTYFIKATY, ŚWIADECTWA ZGODNOŚCI A WYNIKI LABORATORYJNE

Póki co normy nie są obligatoryjne. Można ich przestrzegać lub nie, bez jakichkolwiek sankcji. Lecz duży rynek peletów rządzi się swoimi prawami. Handlowcy kupujący duże partie materiału potrzebują jasnego, udokumentowanego, odniesienia pozwalającego na określenie jakości produktu. Domagają się od producentów badań laboratoryjnych i certyfikatów danych norm, zwykle obowiązujących w kraju kupującego. Określenie standardów jakości jest jednym z podstawowych elementów podpisywanych kontraktów. Skala zakupów w Europie powoli przesuwa się ze Skandynawii na tereny krajów alpejskich, stawiających najwyższe wymagania jakościowe. Polskie firmy aby utrzymać bardzo wysoki eksport będą zmuszone do stosowania standardów z najwyższej półki. Chcąc nie chcąc nasi producenci muszą wykonywać badania i przedstawiać wyniki. Lecz nie wszystkie badania mają tę samą wartość diagnostyczną. Niekiedy przedstawiane wyniki znacznie odbiegają od rzeczywistej jakości produkowanych peletów. Czasami są zwykłą zasłoną dymną.

ŚWIADECTWA ZGODNOŚCI Z NORMĄ

Producenci często posługują się Świadectwem zgodności z normą, jakie otrzymują od niektórych laboratoriów na podstawie analizy próbki dostarczonych peletów. Przedstawione są w nim szczegółowe wyniki badań i porównywane z wartościami krytycznymi wskazanej normy. Rozbieżności powinny być opisane, a stosowane techniki testowania próbek zgodne z ustaleniami normy. Świadectwo takie jest dokumentem wiarygodnym, lecz o znaczeniu ograniczonym jedynie do badanej próbki. W praktyce bowiem producenci ubiegają się o uzyskanie takiego świadectwa raz, góra dwa, w roku. W przypadku dużych producentów wytwarzających 100 ton peletów na dobę,  potrzebne jest około 600 metrów przestrzennych trocin dziennie, a to aż osiem dwukontenerowych zestawów tirowych. Ponieważ każdy zestaw, to zazwyczaj trociny z innego miejsca, mogą się one znacznie różnić jakością surowca. Ponadto wiadomo, że nikt do analizy nie odda kiepskiego paliwa.
Jeśli próbka jest przesłana przez producenta będzie przez niego starannie dobrana. Świadectwo ocenia jedynie jakość dostarczonej próbki. Wnioskowanie na jego podstawie o jakości peletów z całej produkcji jest mało wiarygodne. Na jego podstawie możemy jedynie powiedzieć, że producent, owszem, potrafi zrobić pelety zgodne ze wskazana normą, ale nie daje nam żadnej pewności czy takie właśnie będą te, które zamierzamy kupić.

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH

Jeszcze mniej pewne są często przedstawiane nieaktualne Wyniki badań laboratoryjnych. To całkiem inny dokument od Świadectwa zgodności z normą. Wynik analizy laboratoryjnej może bowiem być wydany przez każde laboratorium. Tu nie dość, że badanie dotyczy próbki z przeszłości, mogącej całkiem się różnić od bieżącej produkcji, to jeszcze nie jest pewne czy procedura testowania pokrywa się z zaleceniami danej normy. Jest to szczególnie istotne jeśli uzyskane wyniki znajdują się na granicy krytycznych wartości  normy.

Najbardziej wiarygodny jest Wynik badań laboratoryjnych bezpośrednio z partii zamawianego paliwa. Jednak ze względu na koszt i realia takie badania zleca się jedynie w przypadku masowych zakupów, jeśli taki wymóg postawi kupujący. Często sprawdzane są w ten sposób pelety załadowane na statkach. Próbki są pobierane losowo z przygotowanego już towaru i poddawane analizie w laboratorium posiadającym akredytację (potwierdzenie poprawności testowania). Oczywiście ta procedura jest nierealna w przypadku małych zakupów.

Sprawę ułatwiłoby organizowanie przez dużych producentów własnych, zakładowych, mini laboratoriów, które mogłyby na zasadzie losowej testować kilka najważniejszych kryteriów, głównie kaloryczność, popiół, ścieralność, gęstość, wilgotność. Inwestycja, dla większych producentów peletów, w wyposażenie laboratorium na poziomie 25 tys. euro, jest do przeżycia, (z czego najdroższa byłaby bomba kalorymetryczna, z której ostatecznie można zrezygnować). Tym bardziej, że można ją częściowo sfinansować z pieniędzy Unijnych. Analiza takich wyników daje producentom potężne narzędzie dodatkowej kontroli surowca i procesów technologicznych, a klientom możliwość szybkiej weryfikacji wartości paliwa.

CERTYFIKATY I KONTROLA JAKOŚCI

Całkiem odmiennie wygląda sytuacja, jeśli producent posiada Certyfikat stosowania normy. Oprócz potwierdzenia uzyskania wyników badań mieszczących się w danej normie, dodatkowo jest ustalana procedura sprawdzania jakości. Dopiero spełnienie warunków certyfikacji upoważnia do posługiwania się logo danego certyfikatu wraz z przyznanym numerem rejestrowym. Jeśli wyniki nie mieszczą się w normie producent ma kilka tygodni czasu na usunięcie mankamentów i podwyższenie jakości. Po czym ponownie przeprowadza się analizę. Nie dotrzymywanie warunków certyfikacji prowadzi do utraty prawa posługiwania się znakami danego certyfikatu. Ich używanie bez ważności certyfikatu obwarowane jest sankcjami cywilno prawnymi. Te procedury znacznie zwiększają prawdopodobieństwo utrzymywania przez producenta stałej jakości.

Certyfikat ÖNORM M 7135 geprüft

Bardzo ostry reżim wprowadził austriacki Certyfikat ÖNORM M 7135 geprüft. Ustanowił on w zasadzie podstawy procedury kontrolnej jakości peletów w Europie. Nakłada na producentów obowiązek dokonywania kontroli wewnętrznej, co najmniej raz w tygodniu, w zakresie testowania wilgotności, trwałości (ścieralność), gęstości i zawartości dodatków. Niezależnie od tego zewnętrzna kontrola, dokonywana przez Instytut certyfikujący, rozpoczyna się od ogólnej inspekcji zakładu w momencie pobierania próbek do kontroli. Sprawdzany jest także wewnętrzny system kontroli jakości i poprawności etykietowania. Raz w roku odbywa się także niezapowiedziana kontrola jakości peletu i prawidłowości procedur. Kupujący pelety od producenta z takim certyfikatem ma znacznie większe szanse na to, że wyniki badania peletów będą mieściły się w normie. Konieczność przeprowadzania kontroli wewnętrznej na dłuższą metę zmusza producenta do zorganizowania własnego mini laboratorium na terenie swojego zakładu, oraz wdrożenia procedur pobierania próbek, ich oznaczania i analizowania.

Certyfikat DIN geprüft


Niestety bardziej popularny u nas Certyfikat DIN 51731 geprüft już takich wymagań co do kontroli wewnętrznej nie stawia. Ogranicza się do wstępnej kontroli w momencie ubiegania się o certyfikat i przeprowadzenia badań próbki peletów. Potem raz w roku badanie nowych próbek powtarzane jest przez jedno z upoważnionych przez DIN CERTCO (niemieckiej instytucji certyfikującej)  laboratoriów, wystawiających świadectwo zgodności z normą. Obowiązek dodatkowych badań powstaje jedynie wówczas, jeśli przerwa w produkcji zakładu trwa dłużej niż 6 miesięcy, jeśli wyniki nie były zadawalające lub, w niektórych przypadkach, na wniosek osób trzecich. W przypadku peletów posługiwanie się świadectwem DIN geprüft jest już w tej chwili niewiele warte.

Certyfikat DIN Plus


Rozbieżność między wymaganiami rynku, a ograniczeniami posiadanej normy, skłoniła niemiecką DIN CERTCO do wprowadzenia w 2002 roku nowego certyfikatu nazwanego DIN Plus, który zasadniczo oparty został na rozwiązaniach opracowanych przez Austriaków i ich ÖNORM M 7135. Dołączono do niego bardziej rozbudowaną analizę pierwiastkową normy DIN 51731. Podkreślmy DIN Plus to jedynie certyfikat, a nie jakaś nowa norma. W przeciągu kilku lat zdobył sporą popularność, stając się synonimem utrzymywania, przez jego użytkowników, wysokiej jakości peletów. Procedura jest podobna jak w przypadku ÖNORM M 7135 geprüft. Pracownicy berlińskiej DIN CERTCO, po otrzymaniu formularza zgłoszeniowego, dokonują inspekcji firmy produkującej pelety, pobierając w trakcie jej trwania próbki. Producent zobowiązany jest do dokumentowania cotygodniowych badań sprawdzających poziom wilgotności, ścieralności, gęstości i zawartości wypełniaczy. Raz w przeciągu roku Inspektorzy dokonują niezapowiedzianej kontroli sprawdzającej, w czasie której popierają również próbki. Wyniki muszą mieścić się w przyjętych przez DIN Plus kryteriach i testach z ÖNORM M 7135 i DIN 51731. Certyfikat przyznawany jest na okres 5 lat. Spełnienie warunków upoważnia producenta do posługiwania się znakami DIN Plus wraz z otrzymanym indywidualnym numerem rejestrowym. Posiadanie certyfikatu DIN Plus jest synonimem wysokiej jakości wytwarzanych peletów. Przy zakupach warto sprawdzić rok wydania certyfikatu  i to czy ostatnie (aktualne) wyniki wykonane były przez laboratorium posiadające akredytację DIN CERTCO.

Źródło:  autor Lech Kowalewski

Agropelet - inny rodzaj biomasy

Wśród odnawialnych źródeł energii największe znacznie odgrywa biomasa (agropelet). Jest łatwa do pozyskania, powszechnie dostępna i wciąż sama się odtwarza. Była pierwszym wykorzystywanym przez ludzkość paliwem i wciąż jest szeroko stosowana.
Według definicji Unii Europejskiej biomasa oznacza podatne na rozkład biologiczny frakcje produktów, odpady i pozostałości przemysłu rolnego (łącznie z substancjami roślinnymi i zwierzęcymi), leśnictwa i związanych z nim gałęzi gospodarki, jak również podatne na rozkład biologiczny frakcje odpadów przemysłowych i miejskich (Dyrektywa 2001/77/WE).

Biomasę można wykorzystywać na cele energetyczne w różny sposób:

  • bezpośrednie spalanie biomasy (np. drewna pod różną postacią, słomy, osadów ściekowych)
  • przetwarzanie biomasy na paliwa ciekłe, np. estry oleju rzepakowego, alkohol
  • przetwarzanie biomasy na paliwa gazowe, np. biogaz rolniczy, biogaz z oczyszczalni ścieków, gaz wysypiskowy, gaz drzewny.


Porównanie biomasy i paliw kopalnych

Energetyczna ocena biomasy, na tle konwencjonalnych paliw, dotyczy przede wszystkim wartości opałowej, zawartości wilgoci, popiołu i części lotnych. Porównanie tych własności przedstawia poniższa tabela.

Paliwo Właściwość
Wartość opałowa MJ/kg, MJ/m3 Wilgotność % Zawartość popiołu % Zawartość części lotnych%
Gaz ziemny 35,8 – 39,3 - - 100
Olej opałowy 41 0,5 0,01 – 0,2 98 - 99
Węgiel kamienny 20-33 7 - 13 12 - 27 30 - 40
Drewno 4-19 10 - 55 0,5 – 1,5 70-80

Właściwości energetyczne wybranych paliw konwencjonalnych i drewna
Źródło: „Energetyczna i ekologiczna ocena biomasy drzewnej na tle paliw konwencjonalnych”


Właściwości paliw biomasowych

Rodzaj biomasy Wilgotność % Wartość opałowa MJ/kg Gęstość nasypowa kg/m3
Drewno kawałkowe, sezonowane 15 - 30 11 - 19 304 - 445
Zrębki 20 - 60 6 - 16 150 - 400
Pelety drzewne 8 - 10 16,5 - 17,5 620 - 650
Słoma luzem 10 - 20 12 - 14 90 - 165

Charakterystyka wybranych rodzajów biomasy roślinnej

Źródło: Opracowanie własne, na podstawie różnych źródeł

Szeroki przedział wilgotności biomasy oraz jej mała gęstość energetyczna  to mankamenty tego paliwa. Stwarzają one pewne problemy techniczne, utrudniają transport i magazynowanie. Ponadto, przechowywanie rozdrobnionej biomasy może mieć negatywne skutki ze względu na podwyższoną aktywność mikrobiologiczną materiału.
Poszczególne rodzaje biomasy różnią się między sobą również pod względem temperatury topienia popiołu, powstającego w wyniku jej spalania.

Rodzaj paliwa Temperatura topienia popiołu [˚C]
Drewno 1280 - 1450
Słoma 998
Owies 730

Temperatura topienia popiołu dla spalania różnych rodzajów biomasy roślinnej

Źródło: 8. Pastre O. „Analysis of the technical obstacles related to the production and utilisation of fuel pellets made from agricultural residues”

Spalanie paliw o niskiej temperaturze topienia popiołu zwiększa ryzyko tworzenia się żużlu popiołowego na palenisku. Żużel ten przeszkadza w procesie spalania, gdyż jego obecność zmienia pierwotne przepływy powietrza. Temperatura topienia popiołu paliw pochodzenia rolniczego wynosi poniżej 1000˚C, co prowadzi do odkładania się żużli. Rozwiązanie powyższych problemów jest możliwe poprzez zamontowanie mechanicznych systemów automatycznego czyszczenia palnika.


Korzyści płynące z wykorzystania biomasy

Do zalet paliw roślinnych możemy zaliczyć:

  • odtwarzalność surowca
  • ich spalanie nie powoduje dodatkowej emisji dwutlenku węgla, ponieważ ilość tego gazu powstająca przy spalaniu jest równa tej, którą pobierają w procesie fotosyntezy rośliny
  • ich spalaniu towarzyszy ograniczona emisja pozostałych gazów cieplarnianych: tlenków siarki i azotu
  • pozostały popiół charakteryzuje się korzystnym składem mineralnym i z powodzeniem może być stosowany jako nawóz
  • wzrost wykorzystania biomasy prowadzi do uaktywnienia gospodarczego rolnictwa, zmniejszenia bezrobocia w obszarach wiejskich
  • produkcyjne wykorzystanie ziem skażonych, mało urodzajnych gleb lub obszarów leżących odłogiem (pod plantacje roślin energetycznych).

Idea wykorzystania biomasy na cele energetyczne ma zarówno entuzjastów jak i oponentów. Ci drudzy podkreślają, że pozyskaniu, transportowaniu i przetwarzaniu biomasy towarzyszy spore zużycie konwencjonalnych, nieodnawialnych paliw, co rozwiera zamknięty obieg dwutlenku węgla i niszczy ekologiczny efekt działań.
Nie można odmówić temu stwierdzeniu prawdziwości, jednakże analiza energetyczna łańcucha  przetwórstwa biomasy udowadnia znaczne korzyści płynące z jej wykorzystania.

Rodzaj systemu grzewczego % zużytej energii nieodnawialnej *) CO2
kg/MWh
CO2 ekw.kg/MWh **)
Kłody drewna (10 kW) 3,69 9,76 19,27
Zrębki leśne (50 kW) 7,81 21,12 26,04
Zrębki leśne (1 MW) 8,61 21,13 23,95
Zrębki wierzby (50 KW) 10,44 27,39 40,16
Pelety (10 kW) 10,20 26,70 29,38
Pelety (50 kW) 11,08 28,95 31,91
Olej opałowy (10 kW) 17,33 315.82 318.91
Olej opałowy (1 MW) 19,04 321,88 325,43
Gaz ziemny (10 kW) 14,63 226,81 251,15
Gaz ziemny (10 kW) 17,72 233,96 257,72

*) całkowita ilość (pierwotnych zasobów energii, która jest potrzebna do wytworzenia jednostki energii finalnej **) ekwiwalent CO2 - jeden megagram (1 Mg) dwutlenku węgla (CO2) albo ilość innego gazu cieplarnianego stanowiąca odpowiednik jednego megagrama (1 Mg) dwutlenku węgla (CO2), obliczona z wykorzystaniem odpowiedniego współczynnika ocieplenia Zużycie energii i emisje CO2
Źródło: 7. Niedziółka I., Zuchniarz A. „Analiza energetyczna wybranych rodzajów biomasy pochodzenia roślinnego”

Więcej informacji na ten temat dostępne na stronie: www.pelet.info.pl

Cenypaliw.eu - Propagujemy ekologiczne rozwiązania w dziedzinie ogrzewania.